Ubieranie przedszkolaka rano, czyli jak skończyć wojnę o rajstopy
W listopadzie poranne ubieranie przedszkolaka trwa dwa razy dłużej niż we wrześniu: rajstopy, sweter, kurtka, czapka, rękawiczki. Trzy lata patrzyłam na to z drugiej strony, w przedszkolnej szatni. Co skraca poranek, czego dziecko w tym wieku naprawdę nie umie i co zostawić w szafce na zmianę.
Pisze Ewa, nauczycielka wczesnoszkolna, mama trójki dzieci 5 min czytania

O siódmej dwadzieścia w szatni przedszkola, w którym pracowałam przez pierwsze trzy lata, było słychać wszystko, co działo się rano w domach. Dziecko, które weszło spokojnie, zwykle było spokojnie ubrane. Dziecko, które weszło z płaczem, często płakało jeszcze z przedpokoju, gdzie przez dwadzieścia minut toczyła się wojna o rajstopy. Rodzic wychodził zmęczony, zanim dzień się zaczął, a ja przez pierwszą godzinę pomagałam maluchowi zapomnieć o porannej kłótni.
W listopadzie to się nasila. We wrześniu wystarczały spodnie i bluza. Teraz jest ich pięć warstw, a każda to osobna okazja do sporu. U nas w domu przeszłam przez to trzy razy: z Agatą, która każde ubranie negocjowała, z Kacprem, który ubierał się szybko, ale zawsze tyłem do przodu, i z Milą, która przez cały ostatni rok zerówki chciała chodzić w sukience bez względu na pogodę.
Czego trzylatek naprawdę nie umie
Pierwsza rzecz, którą wyniosłam z przedszkolnej szatni: wielu rodziców oczekuje od dziecka rzeczy, których ono jeszcze nie potrafi, a potem traktuje bunt jako złośliwość. A to często zwykła bezradność.
Trzylatek zwykle umie zdjąć czapkę, buty na rzepy i spodnie z gumką. Zakłada je już gorzej. Czterolatek radzi sobie z większością ubrań, ale rajstopy, zamek błyskawiczny i guziki to dalej wyczyn. Pięcio- i sześciolatek ubiera się sam, tylko wolno, bo po drodze ogląda skarpetkę, opowiada sen i szuka ulubionej spinki.
Rajstopy są najtrudniejsze ze wszystkiego. Trzeba je zwinąć, trafić stopą, przeciągnąć piętę na miejsce, podciągnąć bez skręcenia. Dorosły robi to w kilka sekund i zapomina, ile w tym precyzji. Dla małych rąk to jak dla nas zapięcie łańcuszka na karku. Jeśli dziecko wściekle rzuca rajstopami, zwykle nie protestuje przeciwko rajstopom, tylko przeciwko temu, że mu nie wychodzi.
Kolejność, która oszczędza czas
W domu trzymam się kolejności, której nauczyłam się w szatni. Ubrania leżą na krześle wieczorem, w tej samej kolejności, w jakiej się je zakłada: na wierzchu majtki i podkoszulek, pod spodem rajstopy, potem spodnie, na samym dole sweter. Dziecko bierze z góry i nie musi pytać, co teraz.
Rano przy ubieraniu nie ma bajki. Wiem, że kusi, bo przez kwadrans jest spokój. Ale dziecko przed ekranem nie ubiera się wolniej, ono nie ubiera się wcale. Mila przy włączonym telewizorze potrafiła siedzieć z jedną skarpetką w ręku przez cały odcinek.
Ubranie wybiera dziecko, ale z dwóch, nie z całej szafy. „Zielony sweter czy ten w paski?” działa. „Co chcesz założyć?” w listopadzie o siódmej rano kończy się sukienką na ramiączkach.
Kurtka od podłogi
Jedna sztuczka z przedszkola zmieniła nasze poranki bardziej niż wszystkie inne. Kurtkę kładzie się na podłodze, rozpiętą, podszewką do góry, kapturem w stronę dziecka. Dziecko staje przy kapturze, wkłada ręce w rękawy, podnosi ręce do góry i przerzuca kurtkę nad głową. Kurtka sama ląduje na plecach.
Pierwsze próby wyglądają zabawnie, kurtka czasem spada na głowę. Po tygodniu czterolatek robi to szybciej niż dorosły, który próbuje trafić jego ręką w rękaw. W mojej grupie przedszkolnej uczyłyśmy tego w październiku i w listopadzie szatnia była o połowę cichsza. Agata pokazywała ten trik każdemu gościowi, który przyszedł do nas w kurtce.
Zamek błyskawiczny zapina dorosły, chyba że dziecko chce próbować. Wtedy dorosły trzyma dół, a dziecko ciągnie suwak. Guziki w kurtce zimowej to zły pomysł u dziecka przed szóstym rokiem życia.

Dodatkowe dziesięć minut
Najprostsza rada jest najmniej lubiana: wstać dziesięć minut wcześniej. Większość porannych kłótni bierze się z pośpiechu. Dziecko czuje, że rodzic jest zdenerwowany, zwalnia, rodzic denerwuje się bardziej. W szatni widziałam to codziennie. Ten sam chłopiec, który w poniedziałek wchodził z wrzaskiem, w piątek, kiedy tata miał wolne i przychodził bez pośpiechu, sam wieszał kurtkę na haczyku.
Piotr pracuje na zmiany i kiedy ma nocki, rano jestem z dziećmi sama. W takie dni kanapki są robione wieczorem, plecaki stoją przy drzwiach, a ja wstaję o szóstej, nie o szóstej dwadzieścia. Kawa z ekspresu jest wtedy wypita, zanim ktokolwiek zacznie szukać drugiej rękawiczki.
Co zostawić w szafce w przedszkolu
Przedszkolna szafka to nie magazyn, ale kilka rzeczy musi w niej leżeć od listopada do marca. Z mojego doświadczenia z obu stron:
- Pełny komplet na zmianę. Majtki, skarpety, rajstopy, spodnie, bluza. Wszystko podpisane. Mokre rajstopy po spacerze to w listopadzie codzienność.
- Druga para rękawiczek. Pierwsza zawsze będzie mokra po zabawie w kałużach albo pierwszym śniegu.
- Reklamówka na mokre rzeczy. Rodzic odbiera ją po południu.
- Kapcie, które dziecko samo zakłada. Na rzepy albo bez zapięcia. Kapcie ze sznurówkami to w przedszkolu kłopot dla pani, nie dla dziecka.
Pamiętam też o kaloryferze w szatni, na którym suszyły się rękawiczki. Tata po nocnej zmianie pytał mnie kiedyś na dniu otwartym właśnie o to, opisywałam to przy dniu otwartym od strony zaplecza. Jeśli w szatni waszego przedszkola nie ma gdzie suszyć, druga para rękawiczek przestaje być dodatkiem.
Kiedy ubieranie jest ucieczką
Bywa, że dziecko nie walczy z rajstopami, tylko z wyjściem. Zwleka, chowa się, zdejmuje to, co już miało na sobie. U dzieci, które jeszcze przeżywają rozstanie, poranek w domu to ostatnia chwila z mamą albo tatą, więc dziecko próbuje ją przedłużyć. Ubieranie jest wtedy objawem, nie problemem.
O pożegnaniach przy drzwiach sali pisałam we wrześniu, przy płaczu przy rozstaniu w przedszkolu. Tu tylko jedno: jeśli dziecko co rano zwleka z ubieraniem, a po południu ubiera się w przedszkolu błyskawicznie, bo za drzwiami czeka rodzic, to nie trzeba ćwiczyć zapinania kurtki. Trzeba popracować nad pożegnaniem.
U nas teraz
Mila jest już w pierwszej klasie i ubiera się sama, choć rano dalej negocjuje. W tym tygodniu chciała iść do szkoły w opasce z uszami kota zamiast czapki. Ustaliłyśmy, że opaska idzie w plecaku, a czapka na głowie do szkolnej bramy. Za bramą może się przebrać. Czapkę na opaskę zamieniła w trzy sekundy, szybciej, niż zakłada kurtkę.


